استاد دانشگاه تهران: آژانس سیاسیکاری میکند؛ چرا ایران باید همچنان همکاری کند؟
داوود آقایی گفت: در دنیای امروز و در تمام زمینهها، اصل بر بدهوبستان است و قطعا اگر آژانس به وظایف خود در قبال ایران عمل میکرد، ایران نیز به انتظارات آن پاسخ میداد. حداقل توقع از آژانس، این است که تجاوز به مراکز هستهای و تهدیداتی که همچنان آمریکا و اسرائیل برای حملات بعدی به سایتهای ایرانی مطرح میکنند را محکوم کند. به گزارش راهبردمعاصر، «داوود آقایی» استاد حقوق و روابط بینالملل دانشگاه تهران با اشاره به اقدام شورای حکام آژانس در تصویب قطعنامه ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، بیان کرد: قاعدتا کشورهای عضو آژانس و خصوصا اعضای NPT باید گزارش فعالیتهای خود را به آژانس ارائه و به بازرسان برای حضور در سایتهای هستهای خود اجازه دهند. اما مراکز هستهای ما برای نخستین بار مورد حمله قرار گرفت و ویران شد، بدون اینکه این اقدام با محکومیت دبیرکل آژانس مواجه شود. ما تا پیش از جنگ ۱۲ روزه، همکاری منظمی با آژانس داشتیم و بازرسان نیز گزارش فعالیت ما را ارائه میدادند، اما طبیعی است که پس از حمله به دو مرکز فردو و نطنز، ما دیگر نتوانیم آن همکاری عادی خود با آژانس را ادامه دهیم، زیرا آژانس بر خلاف وظیفه خود، نتوانست از مراکز هستهای ما صیانت و حمله انجامشده به این سایتها را محکوم کند.
او ادامه داد: بنابراین، آژانس نمیتواند انتظار داشته باشد بازرسانش همچنان به روال سابق بیایند و از مراکز هستهای تخریبشده ما بازدید کنند. ضمن اینکه اصلا آییننامهای هم برای چگونگی بازرسی از مراکز هستهای تخریبشده وجود ندارد و آژانس آنچنان دچار سیاستزدگی شده که طی یک سال اخیر به جای اینکه مطابق با وظیفه خود، آییننامهای را در این زمینه تصویب کند، مرتبا به ایران فشار میآورد و ما را به عدم همکاری متهم میکند. این رفتار سیاسی و غیرحقوقی، در قطعنامه اخیر شورای حکام نیز خود را نشان داد و فشار آمریکا و تروئیکا باعث ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت شد.
این استاد دانشگاه تهران اضافه کرد: در دنیای امروز و در تمام زمینهها، اصل بر بدهوبستان است و قطعا اگر آژانس به وظایف خود در قبال ایران عمل میکرد، ایران نیز به انتظارات آن پاسخ میداد. حداقل توقع از آژانس، این است که تجاوز به مراکز هستهای و تهدیداتی که همچنان آمریکا و اسرائیل برای حملات بعدی به سایتهای ایرانی مطرح میکنند را محکوم کند. تا کنون ایران واکنش مناسبی به سیاسیکاریهای آژانس داشته و هیچ دلیلی ندارد که تا زمان تغییر رویکرد آژانس، ایران تغییری در رفتارهای خود ایجاد کند.
آقایی در تشریح آثار سیاسی ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت، بیان کرد: تا جایی که من خاطرم هست، آژانس تا کنون بیش از ۱۵ بار صلحآمیز بودن فعالیتهای هستهای ایران را تایید کرده است. این موضوع، به تایید نهادهای اطلاعاتی آمریکا هم رسیده است. با این وجود، در سال ۲۰۰۶ هم پرونده ایران را به شورای امنیت بردند و ۷ قطعنامه علیه ما تصویب کردند و حتی روسیه و چین نیز به تحریمها علیه ایران رای مثبت دادند و بسیاری از فشارهای کنونی علیه ایران نیز از همان زمان نشات میگیرد. بنابراین، در سطح جهانی نیز برای بسیاری مشخص شده که رویکرد آژانس کاملا سیاسی و تحت فشار آمریکا و اروپاست و لذا بسیاری از کشورهای جهان، به لحاظ حقوقی برنامه هستهای ایران را محکوم نمیکنند.
وی در خصوص چیستی هدف آمریکا و اروپا از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت علیرغم اینکه واضح است به احتمال زیاد، چین و روسیه مانع از تصویب قطعنامهای علیه ایران خواهند شد، گفت: در بحران سوریه نیز آمریکا میدانست ارائه پیشنویس قطعنامهای برای مجوز حمله به سوریه، با وتوی چین و روسیه مواجه میشود، اما باز هم پیشنویس چنین قطعنامهای را ارائه داد. همان طور که گفتم، دنیا عرصه بدهوبستان است؛ چنانچه چین و روسیه یک قطعنامه ضدایرانی که توسط آمریکا ارائه شده را وتو کنند، مدتی بعد که این دو کشور قطعنامهای دیگر را ارائه دهند، آمریکا متقابلا آن را وتو خواهد کرد. بنابراین، اگرچه آمریکا میداند ارائه پیشنویس قطعنامه ضدایرانی در شورای امنیت با وتوی چین و روسیه مواجه میشود، اما کار خود را انجام میدهد، هم برای ثبت در تاریخ و هم اینکه بهانهای داشته باشد تا بتواند در جای مناسب و در مورد مسائل دیگر، از چین و روسیه امتیاز بگیرد. /جماران